Stanowisko ZZPF do projektu ustawy o receptach i zmianie niektórych innych ustaw

 

Związek Zawodowy Pracowników Farmacji (ZZPF) przekazał stanowisko do projektu ustawy o receptach oraz o zmianie niektórych innych ustaw w ramach prekonsultacji prowadzonych przez Departament Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia.

W opinii ZZPF projekt stanowi jedną z najważniejszych prób uporządkowania systemu preskrypcji i realizacji recept od czasu wdrożenia e-recepty. Pozytywnie oceniono między innymi:

 

• konsolidację przepisów,
• dalszą cyfryzację ochrony zdrowia,
• rozwój narzędzi kontroli refundacji,
• zwiększenie możliwości świadczenia usług zdrowotnych w aptekach,
• częściowe rozszerzenie kompetencji farmaceutów,
• działania ograniczające marnowanie leków i niekontrolowaną refundację.

 

Jednocześnie ZZPF podkreśla, że projekt – mimo deklarowanej transformacji roli apteki – nadal nie tworzy rzeczywistego modelu klinicznej opieki farmaceutycznej nad pacjentem przewlekle chorym.

 

Nowoczesna infrastruktura cyfrowa bez nowoczesnego nadzoru klinicznego

 

Projekt rozwija nowoczesne rozwiązania technologiczne, takie jak:

• e-recepta,
• integracja z IKP,
• historia realizacji terapii,
• cyfrowa kontrola refundacji,
• możliwość kontynuacji terapii przez farmaceutę.
•  

ZZPF zwraca jednak uwagę, że sama cyfryzacja nie wystarczy do zwiększenia bezpieczeństwa pacjentów.

 

Obecny model skupia się przede wszystkim na:

• technicznym wystawieniu recepty,
• kontroli refundacji,
• kontroli ilości wydawanych opakowań,
• administracyjnym obiegu danych.

Projekt nie odpowiada natomiast na kluczowe pytania kliniczne:

• czy pacjent prawidłowo stosuje leki,
• czy terapia pozostaje skuteczna,
• czy wystąpiły działania niepożądane,
• czy pojawiły się nowe interakcje lekowe,
• czy pacjent nie stosuje jednocześnie leków OTC zwiększających ryzyko działań niepożądanych,
• czy nie doszło do polipragmazji,
• czy pacjent nie wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

 

Farmaceuta jako aktywny filtr bezpieczeństwa terapii

 

ZZPF podkreśla, że recepta kontynuowana nie może stać się jedynie mechanizmem automatycznego przedłużania farmakoterapii.

Każde wydanie leku w ramach kontynuacji terapii powinno być poprzedzone krótką oceną farmaceutyczną obejmującą:

 

• ocenę działań niepożądanych,
• analizę nowych leków włączonych przez innych preskryptorów,
• ocenę interakcji lekowych,
• ocenę adherence,
• ocenę stosowania leków OTC i suplementów,
• identyfikację objawów alarmowych,
• ocenę hospitalizacji lub zmian terapii.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów farmaceuta powinien mieć możliwość:

• czasowego wstrzymania realizacji recepty,
• skierowania pacjenta do lekarza,
• odnotowania problemu lekowego w systemie,
• klinicznej interwencji w zakresie bezpieczeństwa farmakoterapii.

 

Doświadczenia Wielkiej Brytanii i Australii

 

ZZPF wskazuje, że nowoczesne modele repeat dispensing funkcjonujące od wielu lat w Wielkiej Brytanii i Australii opierają się na aktywnym, obowiązkowym i cyklicznym monitorowaniu terapii przez farmaceutę.

 

Systemy te obejmują między innymi:

• monitorowanie działań niepożądanych,
• ocenę adherence,
• analizę interakcji lekowych,
• kontrolę polipragmazji,
• ocenę stosowania leków OTC,
• komunikację farmaceuty z lekarzem,
• możliwość czasowego wstrzymania kontynuacji terapii.

Wieloletnie doświadczenia międzynarodowe pokazują, że taki model:

• ogranicza ryzyko jatrogenezy,
• zmniejsza liczbę hospitalizacji,
• poprawia adherence,
• poprawia bezpieczeństwo terapii przewlekłej,
• ogranicza marnowanie leków.

 

Najważniejsze postulaty ZZPF

 

ZZPF postuluje między innymi:

 

• stworzenie rzeczywistego modelu repeat dispensing,
• wdrożenie SOP dla recept kontynuowanych,
• obowiązkowy wywiad farmaceutyczny,
• stworzenie systemu red flags,
• możliwość klinicznej interwencji farmaceuty,
• finansowanie monitorowania terapii,
• obowiązkową dokumentację problemów lekowych,
• stworzenie modelu komunikacji farmaceuta–lekarz,
• kwalifikację pacjentów do programu recept kontynuowanych.

 

ZZPF zwraca również uwagę na konieczność ograniczenia pierwszego wydania nowo rozpoczynanej terapii do jednego opakowania w przypadku terapii wysokiego ryzyka, szczególnie w obszarach:

• psychiatrii,
• diabetologii,
• neurologii,
• leczenia przeciwkrzepliwego,
• opioidoterapii,
• terapii wielolekowych.

 

Kierunek reformy

Projekt ustawy ma potencjał stać się jedną z najważniejszych reform rynku farmaceutycznego ostatnich lat.

Aby jednak rzeczywiście zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów i wykorzystać kompetencje farmaceutów, konieczne jest odejście od modelu:

„farmaceuta jako przedłużenie procesu preskrypcji”

na rzecz modelu:

„farmaceuta jako aktywny kliniczny opiekun terapii pacjenta przewlekłego”.

 

Zespół ZZPF